ସରଳ ଜଟିଳ ଓଡ଼ିଆ

ଦେଶ ସ୍ୱାଧୀନ ହେବାର ଠିକ୍ ୨ ବର୍ଷ ୩ ମାସ ୧୧ ଦିନ ପରେ, ଅର୍ଥାତ୍ ନଭେମ୍ୱର ୨୬, ୧୯୪୯ରେ ସଦ୍ୟ ସ୍ୱାଧୀନ ହୋଇଥିବା ଏକ ବିଶାଳ ଦେଶକୁ ତା’ର ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଆକାଂକ୍ଷା ଅନୁରୂପ ପରିଚାଳନା କରିବା ପାଇଁ ସମ୍ୱିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଣୀତ ‘ଭାରତୀୟ ସମ୍ୱିଧାନ’ ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା ଓ ଠିକ ଦୁଇ ମାସ ପରେ ଜାନୁଆରି ୨୬,୧୯୫୦ ରେ ତାହା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଲା । ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ବି ଭାରତ ବ୍ରିଟେନର ଏକ ‘ଡୋମିନିଅନ’ ଭାବେ ‘ଭାରତ ସରକାର ଆଇନ, ୧୯୩୫’ ଅନୁଯାୟୀ ଶାସିତ ହେଉଥିଲା । ସେହି ଆଇନ ସ୍ଥାନରେ ‘ଭାରତୀୟ ସମ୍ୱିଧାନ’ ଗୃହୀତ ହେଲା ପରେ ଭାରତ ଆଉ ‘ଡୋମିନିଅନ’ ନ ରହି ଏକ ‘ଗଣତନ୍ତ୍ର’ (ରିପବ୍ଲିକ)ରେ ପରିଣତ ହେଲା ଓ ଦେଶ ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥରେ ସ୍ୱାଧୀନ ହୋଇଥିଲା । ତେଣୁ ଦେଶ ସ୍ୱାଧୀନତାର ୭୫ ବର୍ଷ ପାଳନ କରୁଥିବା ବେଳେ ଆମ ସମ୍ୱିଧାନ ମଧ୍ୟ ଆଉ ଅଳ୍ପ ଦିନ ପରେ ତେସ୍ତରି ବର୍ଷରେ ପାଦ ଥାପିବାକୁ ଯିବା ଦେଶର ସବୁ ନାଗରିକଙ୍କ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦ ତଥା ଗର୍ବର ବିଷୟ । କାରଣ ଭାରତ ସହ ପ୍ରାୟ ଏକା ସମୟରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ଲାଭ କରି ନିଜ ନିଜ ଦେଶ ପାଇଁ ସମ୍ୱିଧାନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିବା ଦେଶଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶଙ୍କର ସମ୍ୱିଧାନ ବଦଳି ସାରିଛି । ଭାରତୀୟ ସମ୍ୱିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ହେବାର ବର୍ଷକ ପରେ ୧୯୫୧ରେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ବ୍ରିଟିଶ ସମ୍ୱିଧାନ ଆଇନ ବିଶାରଦ ସାର୍ ଆଇଭର ଜେନିଙ୍ଗସ ଭାରତୀୟ ସମ୍ୱିଧାନ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ କଟୂ ମନ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରି କହିଥିଲେ ...

କରୋନା ଭୂତାଣୁ ଆତଙ୍କ ଓ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ରାଜନୀତିରେ କ୍ଷମତା କନ୍ଦଳର କୋଳାହଳ ଭିତରେ ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟ ୨୦୨୦, ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୮ରେ ଦେଇଥିବା ଏକ ଅଭୂତପୂର୍ବ ଆଦେଶ ହୁଏତ ଅନେକଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଅଢୁଆଳରେ ରହି ଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ସୁଦୂର ପ୍ରସାରୀ ପ୍ରଭାବ ଅଚିରେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଅନୁଭୂତ ହେବ । ‘କେ ଏମ ସିଂହ ବନାମ ମଣିପୁର ବିଧାନସଭା ବାଚସ୍ପତି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ’ ମାମଲାରେ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୧୪୨ରେ ପ୍ରଦ ତ୍ତ  କ୍ଷମତାକୁ ପ୍ରୟୋଗ କରି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଦେଇଥିବା ଆଦେଶରେ ମଣିପୁରର ବିଜେପି ବିଧାୟକ ତଥା ରାଜ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ପରିବେଶ ବିଭାଗ ମନ୍ତ୍ରୀ ଟି ଏସ ସିଂହଙ୍କୁ ପରବ ର୍ତ୍ତୀ  ଆଦେଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଣିପୁର ବିଧାନସଭା ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ବାରଣ କରିବା ସହିତ ତାଙ୍କୁ ତତକ୍ଷଣାତ ମନ୍ତ୍ରୀ ପଦରୁ ଅବ୍ୟାହତି ଦିଆଯାଇଛି । ଦେଶର ଇତିହାସରେ କୌଣସି ବିଧାୟକଙ୍କ ବିଧାନସଭା ପ୍ରବେଶ ଉପରେ ଏଭଳି କଟକଣା ଲାଗିବାର ଇଏ ପ୍ରଥମ ଉଦାହରଣ । ବିଚାରାଧୀନ କୌଣସି ମାମଲାରେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ‘ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନ୍ୟାୟ’ (କମ୍ପ୍ଲିିଟ ଜଷ୍ଟିସ) ପ୍ରଦାନ ପାଇଁ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୧୪୨ର ଉପଯୋଗ କରି ରାୟ ବା ଆଦେଶ ପ୍ରଦାନ କରିଥାନ୍ତି । ଉପରୋକ୍ତ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ଅଯୋଗ୍ୟତା ସମ୍ପର୍କୀୟ ଯାଚିକାରେ ନିଷ୍ପ ତ୍ତି  ନେବାରେ ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ଅହେତୁକ ବିଳମ୍ବ ଏହି ଆଦେଶର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ଥିଲା । ତେବେ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ ବିଧାୟକଙ୍କ ଦଳବଦଳ ବା...